ಗಾಂಧೀಜಿ ಎಂದರೆ...
- ಅರವಿಂದ ಚೊಕ್ಕಾಡಿ,

ಗಾಂಧೀಜಿ ನಮ್ಮ ಯೋಚನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನಿರಬೇಕೆಂದು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಾಂಧಿಯ ಚಿಂತನೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಜಾತಿ, ಒಂದು ಧರ್ಮ, ಒಂದು ವರ್ಗ, ಒಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಅವರ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಇಡೀ ಮಾನವ ಜನಾಂಗವನ್ನೇ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೆ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಅಮೆರಿಕ, ಕೆನಡ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನನ್ನ ಶಾಲೆಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿದ್ದ ಅಂಡಾರು ಗುಣಪಾಲ ಹೆಗ್ಡೆಯವರು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಂಟನ್ಯರ್ಾಷನಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ಗೆ ಹೋದರಂತೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವುಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಅಂದರೆ ಮಹಾತ್ಮಾಗಾಂಧಿಯವರು ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದಾಗ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಚಚರ್ಿಲ್ ಇನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಪಾತವೇ... ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಅದಕ್ಕೆ ಗಾಂಧಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಪಾತವಾದರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಹೇಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಇರುತ್ತದೆಯೇ? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕೂಡ ಮಾನವ ಸಮಾಜದ ಒಂದು ಭಾಗವೆ ಹೊರತು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ. ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಅವರ ಮದುವೆಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಸ್ವತಃ ತಾವೇ ನೇಯ್ದ ಟೇಬಲ್ ಕ್ಲಾತನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಮೊಮ್ಮಗನ ಮೂಲಕ ಕಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ಅನ್ನವನ್ನು ಕಿತ್ತು ಕೊಂಡೊಯ್ದ ನಿಮ್ಮ ಊಟದ ಟೇಬಲ್ನ ಬಟ್ಟೆಯಾಗಲು ನಾವು ಹಿಂಜರಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಆ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲು ಬಹುಶಃ ಗಾಂಧಿ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಗಾಂಧಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದು ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನಲ್ಲ, ದಾಸ್ಯದ ಹೇರಿಕೆಯನ್ನು. ಕೊನೆಕೊನೆಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೇ ಇದು ಅರ್ಥವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದಲೆ ಅಟೆನ್ ಬರೋ ಎನ್ನುವ ಆಂಗ್ಲ ನಿದರ್ೇಶಕ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಜೀವನ ಕುರಿತ ಅದ್ಭುತ ಸಿನಿಮಾ ತೆಗೆದರು. ಬೆನ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ಲೇ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಟ ಗಾಂಧಿಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಾನು ನ್ಯಾಯ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದರೆ ತಾನು ಮೊದಲು ಉಪವಾಸ ಕುಳಿತು ಅದರ ಅನುಭವ ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಉಪವಾಸದ ಅನುಭವ ಪಡೆದ ನಂತರ ಗಾಂಧಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಗಾಂಧಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಜನಪರ ಹೋರಾಟ ಎಂದರೆ ಶ್ರೀಮಂತರ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲ. ಆಗಲೂ ಗಾಂಧಿ ಶ್ರೀಮಂತರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ಗಾಂಧಿಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದರು. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೀಮಂತ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಭವ್ಯ ಅರಮನೆ ಕಟ್ಟಿ ಗೃಹ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕಂಡರಿಯದಂತಹ ಅದ್ದೂರಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಅದ್ದೂರಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಟಾಟಾ, ಮನೆ ಇಲ್ಲದವರು ಇನ್ನೂ ಇರುವ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಪ್ರದಶರ್ಿಸುವುದು ಅಸಹ್ಯ ಎಂದರು. ಮಾಡಲು ಹೊರಟರೆ ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆಯವರಿಗೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುಂದು ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೆ? ಇದೆ, ಆದರೆ ಅವರು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಶಿಷ್ಯರು. ಮೊನ್ನೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ಎಲ್ಲೋ ಓದಿದ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸಿಲ್ ಬಳಸದೆ ಓಡುವ ಕಾರನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಲು ಹೊರಟಿದ್ದಾರಂತೆ. ಕಾರಿಗೆ ಮಾತ್ರ 25 ಲಕ್ಷ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಟರಿ ಚಾಜರ್್ ಮಾಡಿದರೆ ಆಯಿತು. ಅಂದರೆ ನನ್ನ ದೇಶದ ಇಂಧನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ನಾನು ಏನು ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದರೊಳಗೆ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಭಾವ ಸದಾ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದರ್ಥ. ಗಾಂಧೀಜಿ ಶ್ರೀಮಂತರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಮಂತರಲ್ಲೂ ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯವರಿರುತ್ತಾರೆ, ಕೆಟ್ಟವರೂ ಇರುತ್ತಾರೆ, ಶ್ರೀಮಂತರೂ ಮನುಷ್ಯರೇ. ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿಯೆ ಹೋದರೆ ಅವರೂ ನೆರವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ ಹೀಗೆ ಯಾವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಆದರೂ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಅವರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅವರೂ ಪ್ರತಿತಂತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಡಿಯೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವೇ ಆಗದಿರಬೇಕಾದರೆ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕು. ಇದನ್ನು ನಾವು ಗಾಂಧಿಯಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕು.

ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಗಾಂಧಿ ಹೊಸದನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಜೈನ ಧರ್ಮದಿಂದ, ಸರ್ವ ಜೀವದಯೆಯ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಿಂದ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಅದ್ವೈತದಿಂದ, ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಜೀಸಸ್ನಿಂದ ಹೀಗೆ ಹಳೆಯದರ ಎಲ್ಲ ಉತ್ತಮಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿಸಿ ಹೊಸ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಗ್ರಾಮಸ್ವರಾಜ್ಯದ ತತ್ವ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಪುರಾತನ ಭಾರತದ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಿಂದಲೇ ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದು. ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನೋಡಿ, ಮಕ್ಕಳ ಹಠಮಾರಿತನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರೂಪ ಅದು. ಮಕ್ಕಳು ತಂದೆ, ತಾಯಿ ಅವರಿಗೆ ಹೊಡೆಯಲಿ, ಬಡಿಯಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಆಗಬೇಕಾದ್ದು ಅಗುವವರೆಗೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಗಾಂಧಿಯ ಆಥರ್ಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ನೈತಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಂಗಂ ಕಾಲದ ಕವಿ ತಿರುವಳ್ಳವರ್ನ ತಿರುಕ್ಕುರಳ್ನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಭಾಗವಾದ ಪೊರುತ್ಪಾಳ್ನಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೀಜವಿದೆ. ಒಂದು ಸಾವಿರದ ಒಂಬೈನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಆ ಬೀಜವನ್ನು ಹೆಮ್ಮರವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗಾಂಧಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಗಾಂಧಿ ಬದುಕಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಗಾಂಧಿ ಏನನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಲ್ಲ ದೈವಾಂಶ ಸಂಭೂತ ಎಂಬಂತೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡವರಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈಗ ಏನನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದರೂ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಗಾಂಧಿ ಯಾರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಕೊಟ್ಟರೋ ಅವರಲ್ಲೇ ಕೆಲವರು ಗಾಂಧಿ ನಮಗೆ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಮನುಷ್ಯನ ಧೂರ್ತತನ ಆತನನ್ನು ಯಾವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೃತಘ್ನನನ್ನಾಗಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗಾಂಧಿಯೂ ನಮ್ಮ, ನಿಮ್ಮ ಹಾಗಿನ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಛೂಮಂತ್ರ ಹಾಕಿ ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ ಅವರಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಹಾಗೆಯೇ ಯುವಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೆಂಡತಿ ಬಳಿ ಜಗಳವಾಡಿದ್ದರು, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ತಾನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಹಾಗೆ ಕಾಣಬೇಕೆಂದು ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಲಿಯಲಿಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬೇಡದ ಕುಚೋದ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಪ್ಪಿನಿಂದಲೂ ಗಾಂಧಿ ಹೊಸ ಹೊಸದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಲೇ ಹೋಗಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದರು. ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಕಲಿಯಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗಾಂಧಿ ನಮಗಿಂತ ಭಿನ್ನರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಒಮ್ಮೆ ಗಾಂಧಿ ಎದುರಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಾವಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು? ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಗಾಂಧಿ ಏನು ಎನ್ನುವುದು ಅರ್ಥವಾಗಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ದಿನ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡಿ ಬಿಡುವುದಲ್ಲ, ಗಾಂಧಿ ನಮಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಬೇಕಾದ್ದು ಅವರ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆಗಾಗಿ, ತನ್ನ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಗೆ ನಿಷ್ಠರಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡದ್ದಕ್ಕಾಗಿ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದಾಗ ಆ ಹೋರಾಟದ ನಾಯಕನಾದವನಿಗೆ ಸಂಭ್ರಮ ಸಹಜ. ಆದರೆ ಆ ಎಲ್ಲ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ದೆಹಲಿಯಿಂದ ದೂರದ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿಮರ್ೋಹದಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ನಡತೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸತ್ಯದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ತಟ್ಟಿ ಎಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಈ ನಿಮರ್ೋಹಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾದ ನಡೆಯನ್ನೂ ಗಾಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ದಾಂಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಇರುವ ಒಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ರೂಪದ ಅರಿವಿಲ್ಲದ ಅನೇಕರು ಇಂದಿಗೂ ಗಾಂಧಿ-ಕಸ್ತೂರ ಬಾ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಗಾಂಧಿ ಶೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಇತ್ಯಾದಿ, ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಏನಾದರೂ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆಯಾ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಕಸ್ತೂರ ಬಾ, ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮವಿದ್ದರೆ ಅವರೇ ನನಗೆ ಪತಿಯಾಗಲಿ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕಸ್ತೂರಬಾ ಹೆಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಗಾಂಧಿ ಹೆಣ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾ ಆರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ದೊಣ್ಣೆ ಊರಿಕೊಂಡು ನಿಂತಿದ್ದರು. ಕಸ್ತೂರ ಬಾ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಶೋಕ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವೈಸರಾಯ್ ವವೆಲ್ಗೆ ಮರು ಪತ್ರ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಗಾಂಧಿ ಅವಳಿಗಾಗಿಯೇ ಬದುಕಿ ನಾನು ಸಂಕಟಪಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಬಿಡುಗಡೆ ತರುವ ಮರಣ ಮೇಲೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನಾದರೂ ಅದು ಘಟಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗಾಂಧಿಯ ಈ ನಡವಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಗಂಡ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುವುದು ವಿಶೇಷ. ಗಾಂಧಿ ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಾರೇನೊ ? ಎಂದೆನಿಸುವುದೂ ಇಂತಹ ನಡವಳಿಕೆಗಳಲ್ಲೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಗಾಂಧೀಜಿ ತಾನು ಕಸ್ತೂರಬಾ ಅವರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಾನಸಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವೇ ಬದುಕನ್ನು ಆಪ್ತವಾಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಯಿಸುವುದು.

ಗಾಂಧಿ ಒಬ್ಬ ಧನಾತ್ಮಕ ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಾಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅರಾಜಕತೆ ಎಂದರೆ ಆಡಳಿತ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸದೆ ಇರುವ ಸ್ಥಿತಿ. ಹಾಗಾದರೆ ಸಮಾಜ ಹದಗೆಡುವುದಿಲ್ಲವೆ ? ಎಂದು ನೀವು ಕೇಳಬಹುದು. ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹದಗೆಡುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಶಿಸ್ತು ಇರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಗಾಂಧಿ "ಯಾವುದೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸರಕಾರಗಳೂ ಸ್ವರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಲ್ಲ. ಸ್ವರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿರುತ್ತದೆ" ಎಂದಿರುವುದು." ಆ ಸ್ವರಾಜ್ಯವು ನನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಯಾತನಾಮಯ ಅರಿವು ನನಗಿದೆ"ಎಂದೂ ಗಾಂಧಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರುವಾಗ ಪ್ರಾಸ್ಪೆಕ್ಟಸ್ ಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿಯಮ ಇಂತಾದ್ದು ಎಂದು ಇರುತ್ತದೆ. ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಮನುಷ್ಯರೇ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ನಿಮಗದು ಅರ್ಥವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ್ದು ನಿಮ್ಮ ಧರ್ಮ. ಆ ಸ್ವಯಂ ಶಿಸ್ತು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರು ಹೊಸಹೊಸ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾಯುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೂ ಒತ್ತಡ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನೀವ

ಗಾಂಧೀಜಿ ಎಂದರೆ...

 


ಗಾಂಧೀಜಿ ಎಂದರೆ...
- ಅರವಿಂದ ಚೊಕ್ಕಾಡಿ,

ಗಾಂಧೀಜಿ ನಮ್ಮ ಯೋಚನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನಿರಬೇಕೆಂದು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಾಂಧಿಯ ಚಿಂತನೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಜಾತಿ, ಒಂದು ಧರ್ಮ, ಒಂದು ವರ್ಗ, ಒಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಅವರ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಇಡೀ ಮಾನವ ಜನಾಂಗವನ್ನೇ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೆ ಗಾಂಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಅಮೆರಿಕ, ಕೆನಡ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನನ್ನ ಶಾಲೆಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿದ್ದ ಅಂಡಾರು ಗುಣಪಾಲ ಹೆಗ್ಡೆಯವರು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಂಟನ್ಯರ್ಾಷನಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ಗೆ ಹೋದರಂತೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವುಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಅಂದರೆ ಮಹಾತ್ಮಾಗಾಂಧಿಯವರು ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದಾಗ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಚಚರ್ಿಲ್ ಇನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಪಾತವೇ... ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಅದಕ್ಕೆ ಗಾಂಧಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಪಾತವಾದರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಹೇಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಇರುತ್ತದೆಯೇ? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕೂಡ ಮಾನವ ಸಮಾಜದ ಒಂದು ಭಾಗವೆ ಹೊರತು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ. ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಅವರ ಮದುವೆಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಸ್ವತಃ ತಾವೇ ನೇಯ್ದ ಟೇಬಲ್ ಕ್ಲಾತನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಮೊಮ್ಮಗನ ಮೂಲಕ ಕಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಮ್ಮ ಅನ್ನವನ್ನು ಕಿತ್ತು ಕೊಂಡೊಯ್ದ ನಿಮ್ಮ ಊಟದ ಟೇಬಲ್ನ ಬಟ್ಟೆಯಾಗಲು ನಾವು ಹಿಂಜರಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಆ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲು ಬಹುಶಃ ಗಾಂಧಿ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಗಾಂಧಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದು ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನಲ್ಲ, ದಾಸ್ಯದ ಹೇರಿಕೆಯನ್ನು. ಕೊನೆಕೊನೆಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೇ ಇದು ಅರ್ಥವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದಲೆ ಅಟೆನ್ ಬರೋ ಎನ್ನುವ ಆಂಗ್ಲ ನಿದರ್ೇಶಕ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಜೀವನ ಕುರಿತ ಅದ್ಭುತ ಸಿನಿಮಾ ತೆಗೆದರು. ಬೆನ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ಲೇ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಟ ಗಾಂಧಿಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಾನು ನ್ಯಾಯ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದರೆ ತಾನು ಮೊದಲು ಉಪವಾಸ ಕುಳಿತು ಅದರ ಅನುಭವ ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಉಪವಾಸದ ಅನುಭವ ಪಡೆದ ನಂತರ ಗಾಂಧಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಗಾಂಧಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಜನಪರ ಹೋರಾಟ ಎಂದರೆ ಶ್ರೀಮಂತರ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲ. ಆಗಲೂ ಗಾಂಧಿ ಶ್ರೀಮಂತರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ಗಾಂಧಿಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದರು. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೀಮಂತ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಭವ್ಯ ಅರಮನೆ ಕಟ್ಟಿ ಗೃಹ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕಂಡರಿಯದಂತಹ ಅದ್ದೂರಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಅದ್ದೂರಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಟಾಟಾ, ಮನೆ ಇಲ್ಲದವರು ಇನ್ನೂ ಇರುವ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಪ್ರದಶರ್ಿಸುವುದು ಅಸಹ್ಯ ಎಂದರು. ಮಾಡಲು ಹೊರಟರೆ ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆಯವರಿಗೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುಂದು ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೆ? ಇದೆ, ಆದರೆ ಅವರು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಶಿಷ್ಯರು. ಮೊನ್ನೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು ಎಲ್ಲೋ ಓದಿದ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸಿಲ್ ಬಳಸದೆ ಓಡುವ ಕಾರನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಲು ಹೊರಟಿದ್ದಾರಂತೆ. ಕಾರಿಗೆ ಮಾತ್ರ 25 ಲಕ್ಷ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಟರಿ ಚಾಜರ್್ ಮಾಡಿದರೆ ಆಯಿತು. ಅಂದರೆ ನನ್ನ ದೇಶದ ಇಂಧನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ನಾನು ಏನು ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದರೊಳಗೆ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಭಾವ ಸದಾ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದರ್ಥ. ಗಾಂಧೀಜಿ ಶ್ರೀಮಂತರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಮಂತರಲ್ಲೂ ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯವರಿರುತ್ತಾರೆ, ಕೆಟ್ಟವರೂ ಇರುತ್ತಾರೆ, ಶ್ರೀಮಂತರೂ ಮನುಷ್ಯರೇ. ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿಯೆ ಹೋದರೆ ಅವರೂ ನೆರವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ ಹೀಗೆ ಯಾವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಆದರೂ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಅವರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅವರೂ ಪ್ರತಿತಂತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಡಿಯೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವೇ ಆಗದಿರಬೇಕಾದರೆ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕು. ಇದನ್ನು ನಾವು ಗಾಂಧಿಯಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕು.

ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಗಾಂಧಿ ಹೊಸದನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಜೈನ ಧರ್ಮದಿಂದ, ಸರ್ವ ಜೀವದಯೆಯ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಿಂದ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಅದ್ವೈತದಿಂದ, ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಜೀಸಸ್ನಿಂದ ಹೀಗೆ ಹಳೆಯದರ ಎಲ್ಲ ಉತ್ತಮಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿಸಿ ಹೊಸ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಗ್ರಾಮಸ್ವರಾಜ್ಯದ ತತ್ವ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಪುರಾತನ ಭಾರತದ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಿಂದಲೇ ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದು. ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನೋಡಿ, ಮಕ್ಕಳ ಹಠಮಾರಿತನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರೂಪ ಅದು. ಮಕ್ಕಳು ತಂದೆ, ತಾಯಿ ಅವರಿಗೆ ಹೊಡೆಯಲಿ, ಬಡಿಯಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಆಗಬೇಕಾದ್ದು ಅಗುವವರೆಗೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಗಾಂಧಿಯ ಆಥರ್ಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ನೈತಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಂಗಂ ಕಾಲದ ಕವಿ ತಿರುವಳ್ಳವರ್ನ ತಿರುಕ್ಕುರಳ್ನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಭಾಗವಾದ ಪೊರುತ್ಪಾಳ್ನಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೀಜವಿದೆ. ಒಂದು ಸಾವಿರದ ಒಂಬೈನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಆ ಬೀಜವನ್ನು ಹೆಮ್ಮರವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗಾಂಧಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಗಾಂಧಿ ಬದುಕಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಗಾಂಧಿ ಏನನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಲ್ಲ ದೈವಾಂಶ ಸಂಭೂತ ಎಂಬಂತೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡವರಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈಗ ಏನನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದರೂ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಗಾಂಧಿ ಯಾರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಕೊಟ್ಟರೋ ಅವರಲ್ಲೇ ಕೆಲವರು ಗಾಂಧಿ ನಮಗೆ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಮನುಷ್ಯನ ಧೂರ್ತತನ ಆತನನ್ನು ಯಾವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೃತಘ್ನನನ್ನಾಗಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗಾಂಧಿಯೂ ನಮ್ಮ, ನಿಮ್ಮ ಹಾಗಿನ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಛೂಮಂತ್ರ ಹಾಕಿ ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ ಅವರಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಹಾಗೆಯೇ ಯುವಕರಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೆಂಡತಿ ಬಳಿ ಜಗಳವಾಡಿದ್ದರು, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ತಾನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಹಾಗೆ ಕಾಣಬೇಕೆಂದು ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಲಿಯಲಿಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬೇಡದ ಕುಚೋದ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಪ್ಪಿನಿಂದಲೂ ಗಾಂಧಿ ಹೊಸ ಹೊಸದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಲೇ ಹೋಗಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದರು. ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಕಲಿಯಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗಾಂಧಿ ನಮಗಿಂತ ಭಿನ್ನರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಒಮ್ಮೆ ಗಾಂಧಿ ಎದುರಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಾವಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು? ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಗಾಂಧಿ ಏನು ಎನ್ನುವುದು ಅರ್ಥವಾಗಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ದಿನ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡಿ ಬಿಡುವುದಲ್ಲ, ಗಾಂಧಿ ನಮಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಬೇಕಾದ್ದು ಅವರ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆಗಾಗಿ, ತನ್ನ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಗೆ ನಿಷ್ಠರಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡದ್ದಕ್ಕಾಗಿ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದಾಗ ಆ ಹೋರಾಟದ ನಾಯಕನಾದವನಿಗೆ ಸಂಭ್ರಮ ಸಹಜ. ಆದರೆ ಆ ಎಲ್ಲ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ದೆಹಲಿಯಿಂದ ದೂರದ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿಮರ್ೋಹದಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ನಡತೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸತ್ಯದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ತಟ್ಟಿ ಎಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಈ ನಿಮರ್ೋಹಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾದ ನಡೆಯನ್ನೂ ಗಾಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ದಾಂಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಇರುವ ಒಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ರೂಪದ ಅರಿವಿಲ್ಲದ ಅನೇಕರು ಇಂದಿಗೂ ಗಾಂಧಿ-ಕಸ್ತೂರ ಬಾ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಗಾಂಧಿ ಶೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಇತ್ಯಾದಿ, ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಏನಾದರೂ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆಯಾ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಕಸ್ತೂರ ಬಾ, ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮವಿದ್ದರೆ ಅವರೇ ನನಗೆ ಪತಿಯಾಗಲಿ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕಸ್ತೂರಬಾ ಹೆಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಗಾಂಧಿ ಹೆಣ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾ ಆರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ದೊಣ್ಣೆ ಊರಿಕೊಂಡು ನಿಂತಿದ್ದರು. ಕಸ್ತೂರ ಬಾ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಶೋಕ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವೈಸರಾಯ್ ವವೆಲ್ಗೆ ಮರು ಪತ್ರ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಗಾಂಧಿ ಅವಳಿಗಾಗಿಯೇ ಬದುಕಿ ನಾನು ಸಂಕಟಪಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಬಿಡುಗಡೆ ತರುವ ಮರಣ ಮೇಲೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನಾದರೂ ಅದು ಘಟಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗಾಂಧಿಯ ಈ ನಡವಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಗಂಡ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುವುದು ವಿಶೇಷ. ಗಾಂಧಿ ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಾರೇನೊ ? ಎಂದೆನಿಸುವುದೂ ಇಂತಹ ನಡವಳಿಕೆಗಳಲ್ಲೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಗಾಂಧೀಜಿ ತಾನು ಕಸ್ತೂರಬಾ ಅವರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಾನಸಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಈ ಸಂಸ್ಕಾರವೇ ಬದುಕನ್ನು ಆಪ್ತವಾಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಯಿಸುವುದು.

ಗಾಂಧಿ ಒಬ್ಬ ಧನಾತ್ಮಕ ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಾಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅರಾಜಕತೆ ಎಂದರೆ ಆಡಳಿತ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸದೆ ಇರುವ ಸ್ಥಿತಿ. ಹಾಗಾದರೆ ಸಮಾಜ ಹದಗೆಡುವುದಿಲ್ಲವೆ ? ಎಂದು ನೀವು ಕೇಳಬಹುದು. ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಅರಾಜಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹದಗೆಡುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಶಿಸ್ತು ಇರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಗಾಂಧಿ "ಯಾವುದೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸರಕಾರಗಳೂ ಸ್ವರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಲ್ಲ. ಸ್ವರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿರುತ್ತದೆ" ಎಂದಿರುವುದು." ಆ ಸ್ವರಾಜ್ಯವು ನನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಯಾತನಾಮಯ ಅರಿವು ನನಗಿದೆ"ಎಂದೂ ಗಾಂಧಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರುವಾಗ ಪ್ರಾಸ್ಪೆಕ್ಟಸ್ ಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿಯಮ ಇಂತಾದ್ದು ಎಂದು ಇರುತ್ತದೆ. ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಮನುಷ್ಯರೇ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ನಿಮಗದು ಅರ್ಥವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ್ದು ನಿಮ್ಮ ಧರ್ಮ. ಆ ಸ್ವಯಂ ಶಿಸ್ತು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರು ಹೊಸಹೊಸ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾಯುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೂ ಒತ್ತಡ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನೀವ

Related Posts